Pulpa İltihabı Neden Olur ?

Tıbbi içerik kontrolü: Uzm. Dt. G. Cansu Öztürk, Endodonti Uzmanı · Son güncelleme: 5 Ekim 2026

Pulpa iltihabı (pulpitis) nedir?

Pulpa iltihabı diş ağrısına yol açan bir durumdur. Tıbbi olarak pulpitis adı verilir. Pulpa, dişin kuron ve kök kısmında bulunan boşluklarda yer alan; dentin ile çevrelenen; şekil verici, besleyici, duyusal ve koruyucu işlevlere sahip, mezoderm kökenli bol damarlanmış, sinir ağıyla sarılmış ve kök ucundan dişi terk eden bir bağ dokusudur. Diş özü olarak da bilinir.

Pulpa iltihabı neden olur?

İltihap ve enfeksiyon farklı olaylardır. Enfeksiyon mikroorganizmalara karşı gelişir. İltihap ise vücudun herhangi bir uyarana karşı verebileceği bir cevaptır. Bu uyaranlar mikroorganizmaların toksik ürünleri, mekanik travma, ısı, kimyasal uyaranlar olabilir. Pulpa iltihabı da çeşitli sebeplerle meydana gelir. Ağız ortamında bulunan bakterilerin çürükler ya da dişin kırılması sonucu pulpaya ulaşması pulpitis ile sonuçlanır. Dişe gelen travmalar ile pulpanın kan dolaşımının bozulması da iltihaba yol açar. Bu travmalar ani ve şiddetli bir travma olabileceği gibi dişe yapılan kaplama ya da dolgularda kalan yükseklikler sebebiyle uzun süreli ve düşük şiddette travmalar da olabilir. Dişi çevreleyen dişeti ve kemik dokusundaki enfeksiyonlar dişin kök ucundan ya da kök yüzeyindeki ince kanallardan dişin sinirine ulaşabilir. Bu enfeksiyonlara ait bakteriler pulpitise sebep olabilir.

Pulpa sert doku ile çevrili olduğu için iltihaplanması durumunda genişleyen kan ve lenf damarları basınç oluşturur. Bu basınç sinir dokusu tarafından ağrı olarak iletilir.

Pulpa iltihabının belirtileri nelerdir?

• Soğuk ya da sıcak yiyecek ve içeceklerle başlayan diş ağrısı
• Tatlı yiyince sızlama
• Kendiliğinden başlayan, zonklayan ağrı
• Geceleri artan ya da uykudan uyandıran ağrı
• Ağrının tam olarak hangi dişte olduğunun ayırt edilememesi, kulağa veya şakağa yayılması
• İltihap kök ucuna ilerlediğinde dişe basınca ya da ısırınca ağrı

Geri dönüşümlü ve geri dönüşümsüz pulpitis farkı

Geri dönüşümlü pulpitiste ağrı soğuk ya da tatlı gibi bir uyaranla başlar ve uyaran ortadan kalkınca birkaç saniye içinde geçer. Bu evrede çürük temizlenip dolgu yapıldığında diş sinirinin iyileşmesi mümkündür.

Geri dönüşümsüz pulpitiste ağrı uyaran kalktıktan sonra da sürer, kendiliğinden başlayabilir ve geceleri artabilir; ileri evrede sıcakla artıp soğukla hafifleyen bir ağrı görülebilir. Bu evrede pulpa kendini onaramaz ve tedavi kanal tedavisidir.

Pulpa iltihabının tedavisi

Pulpa iltihabı geri dönüşebilir ya da geri dönüşümsüz olabilir. Eğer iltihap geri dönüşümsüz hale geçtiyse tedavisi kanal tedavisidir. Dişin kanal tedavisi yapılırken pulpa dokusu ve artıkları dişin içerisinden uzaklaştırılır ve çeşitli solüsyonlar ile yıkanır. Organik ve inorganik artıklar diş içerisinden temizlendiğinde ağrı hissi de kaybolur. Daha sonra diş pulpasının temizlenmesi sonucu oluşan boşluk kanal dolgu malzemesi ile sıkı bir şekilde kapatılır.

Pulpa iltihabı kendiliğinden geçer mi?

Geri dönüşümsüz pulpa iltihabı kendiliğinden geçmez. Ağrı kesiciler ağrıyı geçici olarak hafifletir ama iltihabın nedenini ortadan kaldırmaz; antibiyotikler de pulpa iltihabına bağlı diş ağrısını geçirmez. Ağrının bir süre sonra kendiliğinden kesilmesi ise çoğu zaman sinirin canlılığını kaybettiğini gösterir; bu durumda enfeksiyon kök ucuna ilerleyerek apse oluşturabilir. Bu yüzden ağrı geçse bile dişin muayene edilmesi gerekir.

Yüzde ya da diş etinde şişlik, ateş veya yutkunmada zorluk varsa acil değerlendirme gerekir. Kliniğimizde kanal tedavileri endodonti uzmanı tarafından yapılır; karmaşık vakalarda mikroskop altında çalışılır.

Pulpa iltihabı hakkında sık sorulanlar

Ağrınız mı var? WhatsApp’tan yazın